कोकणच्या लोककलेचा झेंडा उंचावला, संदेश मुरुडकर यांची India Book of Records मध्ये ऐतिहासिक नोंद

banner 468x60

कोकणच्या समृद्ध लोकपरंपरेचा वारसा जपत ‘खालु बाजा’ (टिमकी बाजा) या पारंपरिक कलेला नवसंजीवनी देणारे सनई वादक संदेश हरिश्चंद्र मुरुडकर यांनी उल्लेखनीय कामगिरी करत India Book of Records मध्ये आपले नाव नोंदवले आहे.

banner 728x90 banner 728x90

त्यांच्या या यशामुळे केवळ त्यांचाच नव्हे, तर संपूर्ण कोकणाचा अभिमान उंचावला आहे.मुंबई सारख्या धकाधकीच्या महानगरात राहूनही पारंपरिक कलेशी नाळ जुळवून ठेवत मुरुडकर गेली तब्बल २५ वर्षे ‘त्रिमुर्ती संदेश खालु बाजा’ या पथकाच्या माध्यमातून ‘खालु बाजा’ ही लोककला जपण्याचे आणि पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करत आहेत.

विवाह सोहळे, धार्मिक उत्सव, जत्रा आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्यांच्या पथकाचे सनई वादन विशेष आकर्षण ठरते. ‘खालु बाजा’ ही आगरी-कोळी समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा अविभाज्य भाग मानली जाते. सनईच्या सुरांबरोबर टिमकीच्या तालावर सादर होणारी ही कला केवळ मनोरंजनाचे साधन नसून, सामाजिक एकात्मता आणि परंपरेचे प्रतीक आहे.

मात्र, आधुनिकतेच्या वाढत्या प्रभावामुळे आणि इलेक्ट्रॉनिक संगीताच्या प्राबल्यामुळे ही कला हळूहळू लोप पावत चालली आहे. अशा परिस्थितीत मुरुडकर यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे ठरत आहे.


मुरुडकर यांनी केवळ सादरीकरणापुरते मर्यादित न राहता अनेक तरुणांना या कलेचे प्रशिक्षण देत नवीन कलाकार घडवण्याचे कामही केले आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली तयार झालेली पिढी आज विविध ठिकाणी ‘खालु बाजा’ची परंपरा पुढे नेत आहे. त्यांच्या या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांमुळेच या लोककलेला नवसंजीवनी मिळत आहे. या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल त्यांचा सन्मान महाराष्ट्र राज्याचे सांस्कृतिक मंत्री Ashish Shelar यांच्या हस्ते करण्यात आला. या सन्मान सोहळ्यास सांस्कृतिक क्षेत्रातील मान्यवर, कलाकार, तसेच कोकणप्रेमी नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. उपस्थितांनी मुरुडकर यांच्या कार्याचे कौतुक करत त्यांच्या पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या.

या सन्मानानंतर प्रतिक्रिया देताना मुरुडकर म्हणाले की, “ही कामगिरी माझ्या एकट्याची नसून संपूर्ण ‘खालु बाजा’ परंपरेची आहे. पुढील पिढीपर्यंत ही कला पोहोचवणे हेच माझे ध्येय आहे.” त्यांच्या या यशामुळे कोकणातील कलाकारांमध्ये नवचैतन्य निर्माण झाले असून, पारंपरिक कलेचे संवर्धन करण्यासाठी नवी प्रेरणा मिळाली आहे. भविष्यात ‘खालु बाजा’ या लोककलेला राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अधिक व्यापक ओळख मिळवून देण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *