दापोली : शिक्षणाला वयाची मर्यादा नसते, तर जिद्द, अभ्यासू वृत्ती आणि समाजासाठी काहीतरी करण्याची तळमळ माणसाला नवी ओळख मिळवून देते. याचा प्रत्यय दापोलीतील प्रगतिशील शेतकरी, समाजसेवक आणि दापोली अर्बन बँकेचे माजी उपाध्यक्ष तथा विद्यमान संचालक माधव रामचंद्र ऊर्फ एम. आर. शेट्ये यांच्या वाटचालीतून येतो. शेती, ग्रामविकास, सहकार आणि सामाजिक क्षेत्रात गेल्या चार दशकांपासून कार्यरत असलेल्या माधव शेट्ये यांना त्यांच्या योगदानाबद्दल अमेरिकेतील विद्यापीठाकडून डॉक्टरेट पदवी बहाल करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे. बुधवार, २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे झालेल्या पदवीदान समारंभात त्यांना हा सन्मान प्रदान करण्यात आला.
या पदवीदान समारंभाला ओडिशाचे माजी मुख्यमंत्री नवीन पटनायक, आंध्र प्रदेशचे माजी राज्यपाल विश्वभूषण हरिचंदन, संबंधित विद्यापीठाचे कुलगुरू आणि संचालक उपस्थित होते. याच समारंभात माधव शेट्ये यांना डॉक्टरेट पदवीसोबत जागतिक मानवाधिकार संरक्षण समितीचे सदस्यत्वही प्रदान करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यांच्या दीर्घकालीन कार्याची दखल घेत मिळालेला हा सन्मान त्यांच्या सामाजिक आणि व्यावसायिक वाटचालीतील महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
रोजगार हमी योजनेच्या माध्यमातून ग्रामीण विकासासाठी प्रयत्न
माधव शेट्ये यांनी आपल्या सामाजिक कार्याची व्याप्ती केवळ शेतीपुरती मर्यादित न ठेवता ग्रामीण भागातील मूलभूत सुविधांच्या विकासासाठीही प्रयत्न केले. २००१ ते २००३ या कालावधीत त्यांनी दापोली तालुका रोजगार हमी योजनेच्या समितीचे तालुकाध्यक्ष म्हणून जबाबदारी सांभाळली.
या काळात ग्रामीण भागातील रस्ते, शेतीसाठी सिंचन सुविधा, विहिरी आणि इतर विकासकामांना चालना देण्यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. ग्रामीण भागातील नागरिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे, शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक सुविधा मिळवून देणे आणि गावांच्या विकासाला हातभार लावणे, यावर त्यांनी भर दिला.
कोकणातील शेतीसमोरील विविध अडचणींचा विचार करून शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी शासनाच्या योजनांचा प्रभावी वापर व्हावा, अशी त्यांची भूमिका राहिली आहे. ग्रामीण भागातील विकास आणि शेतीतील रोजगारनिर्मिती या दोन्ही बाबी एकमेकांशी जोडलेल्या असल्याने त्यादृष्टीने त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केले.
भात, नाचणी आणि वरीच्या शेतीला रोजगार हमी योजनेची जोड देण्याचा प्रयत्न
कोकणातील भात, नाचणी आणि वरी ही पारंपरिक पिके ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहेत. मात्र, शेतीचा वाढता खर्च, मजुरांची कमतरता आणि शेतमालाला मिळणारा भाव यांसारख्या समस्यांमुळे शेतकऱ्यांसमोर अनेक आव्हाने निर्माण झाली आहेत.
या पार्श्वभूमीवर भात, नाचणी आणि वरी या पिकांचा रोजगार हमी योजनेत समावेश झाल्यास शेतीखालील क्षेत्र वाढण्यास मदत होईल, शेतकऱ्यांना आधार मिळेल आणि ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील, असा विचार माधव शेट्ये यांनी मांडला. या विषयाचा शासनस्तरावर पाठपुरावा करून कोकणातील शेतीला अधिक बळ मिळावे, यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले.
शेतीकडे केवळ पारंपरिक व्यवसाय म्हणून न पाहता ती आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर कशी ठरेल, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याची गरज त्यांनी सातत्याने अधोरेखित केली.
दापोली ते आंबवडे ६० किलोमीटरची शेतकरी संवाद पदयात्रा
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांबाबत जनजागृती करण्यासाठी माधव शेट्ये यांनी २०२३ मध्ये दापोली ते मंडणगड तालुक्यातील आंबवडे या भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मगावापर्यंत सुमारे ६० किलोमीटरची शेतकरी संवाद पदयात्रा काढली होती.
या पदयात्रेचा उद्देश शेतकऱ्यांच्या अडचणी समजून घेणे, त्यांच्या प्रश्नांकडे समाजाचे आणि शासनाचे लक्ष वेधणे तसेच शेतीविषयक समस्यांवर व्यापक चर्चा घडवून आणणे हा होता. शेतकऱ्यांना भेडसावणाऱ्या विविध प्रश्नांवर संवाद साधून त्यांच्या मागण्या संबंधित यंत्रणांपर्यंत पोहोचवण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला.
शेतकऱ्यांचे प्रश्न केवळ निवेदने देऊन सुटणार नाहीत, तर त्यासाठी प्रत्यक्ष संवाद, जनजागृती आणि सातत्यपूर्ण पाठपुरावा आवश्यक आहे, या भूमिकेतून त्यांनी ही पदयात्रा आयोजित केली होती. त्यांच्या या उपक्रमातून शेती आणि शेतकरी हा त्यांच्या सामाजिक कार्याचा केंद्रबिंदू असल्याचे दिसून आले.
‘कोकणातील नफ्याची शेती’मधून कृषीविषयक लोकशिक्षण
शेतीतील आधुनिक विचार आणि फायदेशीर शेतीचे मार्ग शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी माधव शेट्ये यांनी प्रा. प्रभाकर शिंदे यांच्या सहकार्याने ‘कोकणातील नफ्याची शेती’ या यूट्यूब चॅनलच्या माध्यमातून कृषीविषयक लोकशिक्षणाचा अभिनव उपक्रम राबवला.
आजच्या डिजिटल युगात तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीविषयक माहिती अधिकाधिक शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवता येते. याच विचारातून शेतीतील संधी, कृषी क्षेत्रातील विविध विषय आणि शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
शेती हा केवळ उदरनिर्वाहाचा मार्ग नसून योग्य नियोजन, अभ्यास आणि आधुनिक दृष्टिकोन यांच्या मदतीने तो फायदेशीर व्यवसाय बनू शकतो, हा विचार शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हा या उपक्रमामागील महत्त्वाचा उद्देश होता.
सहकार क्षेत्रातील योगदानाचीही दखल
माधव शेट्ये यांचा सहकार क्षेत्रातील प्रवासही महत्त्वपूर्ण आहे. दापोली अर्बन बँकेचे माजी उपाध्यक्ष आणि विद्यमान संचालक म्हणून त्यांनी बँकिंग आणि सहकार क्षेत्रात काम केले आहे. सहकार चळवळीच्या माध्यमातून सामान्य नागरिकांना आर्थिक व्यवहारांची सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि ग्रामीण भागातील आर्थिक घडामोडींना चालना देणे, या क्षेत्रातील त्यांचा अनुभव महत्त्वाचा मानला जातो.
२०१२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय सहकार वर्षानिमित्त आयोजित भारत-श्रीलंका सहकार परिषदेत त्यांनी दापोली अर्बन बँकेचे प्रतिनिधित्व केले होते. या सहभागातून सहकार क्षेत्रातील अनुभव आणि विचारांची देवाणघेवाण करण्याची संधी त्यांना मिळाली.
याशिवाय, रिझर्व्ह बँकेच्या पुणे येथील प्रशिक्षण केंद्रात त्यांनी कृषी बँकिंगविषयक प्रशिक्षण घेतले आहे. शेती आणि बँकिंग यांचा परस्परसंबंध लक्षात घेता, कृषी क्षेत्रातील आर्थिक गरजा समजून घेण्यासाठी या प्रशिक्षणाचा उपयोग झाला.
वास्तुशास्त्राचा अभ्यास आणि लेखन क्षेत्रातील योगदान
शेती, ग्रामविकास आणि सहकार या क्षेत्रांसोबतच माधव शेट्ये यांनी अन्य विषयांचाही अभ्यास केला आहे. पुण्यातील धुंडिराज पाठक यांच्याकडे त्यांनी वास्तुशास्त्राचा अभ्यास केला असून, वास्तू आणि वृक्ष या विषयांवर विशेष अभ्यास केला आहे.
वाचन, अभ्यास आणि लेखनाची आवड जोपासताना त्यांनी विविध वर्तमानपत्रांमधून सामाजिक, राजकीय, बँकिंग आणि इतर विषयांवर लेखन केले आहे. समाजातील विविध प्रश्नांचा अभ्यास करून ते आपल्या लेखनातून मांडण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला.
तसेच सामाजिक, राजकीय आणि बँकिंग क्षेत्राशी संबंधित शंभरहून अधिक कार्यक्रमांचे सूत्रसंचालन केले आहे. विविध क्षेत्रांतील व्यक्तींशी संवाद साधण्याची आणि विचार मांडण्याची संधी त्यांना या माध्यमातून मिळाली.
ज्येष्ठ नेत्यांचे आणि मान्यवरांचे मार्गदर्शन
माधव शेट्ये यांच्या आजवरच्या वाटचालीत अनेक ज्येष्ठ नेते, सहकार क्षेत्रातील पदाधिकारी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांचे मार्गदर्शन व सहकार्य लाभले आहे.
ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांचे आशीर्वाद, दापोलीचे माजी आमदार डॉ. चंद्रकांत मोकल, माजी आमदार स्वर्गीय निशिकांत जोशी तसेच तत्कालीन पालकमंत्री आणि विद्यमान खासदार सुनील तटकरे यांचे मार्गदर्शन त्यांना लाभल्याचे सांगण्यात आले आहे.
सहकार क्षेत्रात दापोली अर्बन बँकेचे अध्यक्ष डॉ. जयवंत जालगावकर आणि स्वर्गीय डॉ. मेहेंदळे यांचे मार्गदर्शन मिळाले. सामाजिक कार्याच्या प्रवासात पुण्याचे स्वर्गीय हरि नरके, डॉ. विकास शेट्ये आणि प्रा. प्रभाकर शिंदे यांचे सहकार्य लाभले.
या सर्वांच्या मार्गदर्शनातून आणि सहकार्याने त्यांनी शेती, सहकार आणि सामाजिक क्षेत्रातील कामाची व्याप्ती वाढवण्याचा प्रयत्न केला.
दापोलीच्या शिरपेचात मानाचा तुरा
ग्रामीण भागातील विकासकामांपासून शेतकरी प्रश्नांवरील जनजागृतीपर्यंत, सहकार क्षेत्रातील जबाबदाऱ्यांपासून कृषीविषयक लोकशिक्षणापर्यंत माधव शेट्ये यांनी विविध माध्यमांतून योगदान दिले आहे. शेती आणि समाज यांच्याशी असलेली बांधिलकी जपत त्यांनी अनेक वर्षे काम केले.
या कार्याची दखल घेऊन त्यांना डॉक्टरेट पदवी बहाल करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यांच्या या सन्मानामुळे दापोली परिसरात आनंदाचे वातावरण असून, विविध स्तरांतून त्यांच्यावर अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे.
त्यांच्या अभ्यासू वृत्तीचा, सामाजिक बांधिलकीचा आणि शेतीविषयक योगदानाचा गौरव करणाऱ्या या सन्मानाबद्दल माधव शेट्ये यांचे अभिनंदन करण्यात येत आहे. भविष्यातही त्यांच्या हातून शेती, ग्रामविकास, सहकार आणि समाजसेवेच्या क्षेत्रात अधिक व्यापक कार्य घडावे, अशा शुभेच्छा व्यक्त केल्या जात आहेत.
वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !
कोकणातल्या बातम्या, विश्लेषण आणि महत्वाच्या गोष्टी… #कोकण आणि कोकणातील संस्कृती, सण, उत्सव, परंपरा, लोककला, खाद्यसंस्कृती आणि बरंच काही…
कोकणातील महत्वाच्या घडामोडी, रेल्वे, पर्यटन विषयक अपडेट्स तसेच इतरही अनेक ताज्या घडामोडींची वेगवान माहिती क्षणार्धात वाचकांपर्यत पोहचवीणारा डिजिटल प्लॅटफॉर्म
©️ 2024 Kokan Katta News, Media Network
Rg.No.MH-28-0047569
Ratnagiri, Dapoli
*वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !*
