दापोली : दाभोळ प्रस्तावित अणुऊर्जा प्रकल्पाला विरोधाची भूमिका, ‘कोकणाची राखरांगोळी करणारे प्रकल्प नकोत’ – ऋषिकेश गुजर

banner 468x60

दापोली परिसरात प्रस्तावित अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या चर्चेवरून राजकीय वातावरण तापण्याची चिन्हे दिसत असून, उद्धव बाळासाहेब ठाकरे शिवसेनेचे तालुकाप्रमुख ऋषिकेश गुजर यांनी या प्रकल्पाला ठाम विरोध करण्याची भूमिका जाहीर केली आहे. “कोकणाच्या पर्यावरणाची राखरांगोळी करणारे प्रकल्प कोकणात नकोत. कोकणच्या वाट्याला राख आणि इतर राज्यांच्या वाट्याला विकासाची रांगोळी अशी परिस्थिती निर्माण होऊ देणार नाही,” असा इशारा गुजर यांनी दिला आहे.

दापोलीचे अर्थकारण हे पर्यटन आणि मासेमारी या प्रमुख व्यवसायांवर आधारित आहे. या दोन्ही क्षेत्रांत रोजगारनिर्मितीची मोठी क्षमता असताना पर्यावरणावर परिणाम करणारे मोठे प्रकल्प या परिसरात आणणे चुकीचे असल्याचा आरोप त्यांनी केला. स्थानिकांच्या उपजीविकेवर परिणाम करणाऱ्या कोणत्याही प्रकल्पाला भूमीपुत्र म्हणून विरोध करण्यात येईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

राजापूर आणि रत्नागिरीतील पूर्वीच्या प्रकल्पांचा संदर्भ

ऋषिकेश गुजर यांनी कोकणातील पूर्वीच्या अणुऊर्जा प्रकल्पांच्या चर्चेचा संदर्भ देत म्हटले की, राजापूर आणि रत्नागिरी परिसरात यापूर्वी अणुऊर्जा प्रकल्प उभारण्याचे प्रस्ताव समोर आले होते. मात्र, स्थानिक नागरिकांनी त्याला विरोध केल्यानंतर संबंधित प्रकल्प हटविण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले.

आता पुन्हा दापोलीच्या परिसरात अशाच प्रकारचा प्रकल्प आणण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे. भाजप सरकार कोकणातील जनतेच्या भावना आणि पर्यावरणीय प्रश्नांकडे दुर्लक्ष करून हा प्रकल्प दापोलीच्या माथी मारण्याचा प्रयत्न करीत असल्याचा आरोप गुजर यांनी केला.

आदित्य ठाकरेंच्या भूमिकेचा उल्लेख

युवासेनाप्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी काही दिवसांपूर्वी केलेल्या कोकण दौऱ्यादरम्यान पर्यावरणाला हानी पोहोचविणारे प्रकल्प कोकणात नकोत, अशी भूमिका मांडल्याचे गुजर यांनी सांगितले. कोकणचा निसर्ग, समुद्रकिनारा, पर्यटन आणि पारंपरिक व्यवसाय टिकवून ठेवणे आवश्यक असल्याची भूमिका पक्षाने यापूर्वीही घेतल्याचे त्यांनी नमूद केले.

कोकणातील पर्यावरण आणि स्थानिकांच्या जीवनमानावर परिणाम करणाऱ्या प्रकल्पांविरोधात स्थानिक नागरिकांना एकत्र करून व्यापक आंदोलन उभारण्यात येईल, असे संकेतही त्यांनी दिले.

जमीन खरेदीबाबत संशय व्यक्त

प्रस्तावित प्रकल्पाची माहिती काही दिवसांपूर्वीच काही लोकप्रतिनिधींना मिळाली होती, असा दावा करत गुजर यांनी परिसरात मोठ्या प्रमाणावर जमीन खरेदी झाल्याबाबत संशय व्यक्त केला आहे. स्थानिक एजंटांच्या माध्यमातून काही ठिकाणी जमिनींचे व्यवहार झाल्याची माहिती मिळत असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.

या सर्व व्यवहारांची चौकशी होणे आवश्यक असून, प्रकल्प काही मोजक्या व्यक्तींच्या फायद्यासाठी आणला जात असल्याची शक्यता नाकारता येत नसल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

भिवबंदरमधील प्रकल्पाचा पर्याय दुर्लक्षित?

भिवबंदर परिसरात आधीच रत्नागिरी पॉवर प्रोजेक्ट अस्तित्वात असताना तो प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित करण्याऐवजी नवीन प्रकल्प आणण्याची आवश्यकता काय, असा सवाल गुजर यांनी उपस्थित केला आहे.

आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या प्रकल्पाची क्षमता पूर्णपणे वापरण्याऐवजी नव्या जागेवर मोठा प्रकल्प उभारण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याने स्थानिक नागरिकांच्या मनात प्रश्न निर्माण होत असल्याचे त्यांनी म्हटले.

मासेमारी व्यवसायावर परिणामाची भीती

दाभोळ खाडी आणि लगतच्या समुद्री परिसरात आधीच औद्योगिक सांडपाण्यामुळे मासेमारी व्यवसायासंदर्भात विविध प्रश्न निर्माण झाल्याचा दावा गुजर यांनी केला आहे. लोटे औद्योगिक परिसरातील सांडपाण्यामुळे समुद्रातील जैवविविधता आणि मासेमारी व्यवसायावर परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी यापूर्वीही झाल्या असल्याचा उल्लेख त्यांनी केला.

नवीन मोठा प्रकल्प उभारण्यात आल्यास समुद्री पर्यावरणावर आणि पारंपरिक मासेमारी व्यवसायावर आणखी परिणाम होण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे प्रकल्पासंदर्भातील पर्यावरणीय परिणामांचा सखोल अभ्यास करूनच पुढील निर्णय घेण्यात यावा, अशी मागणीही त्यांनी केली.

पर्यटन आणि मासेमारीत रोजगाराची क्षमता

दापोली तालुक्याचे अर्थकारण पर्यटन आणि मासेमारी या क्षेत्रांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. समुद्रकिनारे, ऐतिहासिक व धार्मिक स्थळे आणि निसर्गसंपन्न परिसरामुळे दापोलीमध्ये पर्यटन उद्योगाच्या विस्तारासाठी मोठी संधी आहे. त्याचप्रमाणे मासेमारी हा किनारपट्टीवरील अनेक कुटुंबांचा पारंपरिक व्यवसाय आहे.

या क्षेत्रांना आवश्यक पायाभूत सुविधा, बाजारपेठ आणि शासकीय पाठबळ दिल्यास मोठ्या प्रमाणावर स्थानिक रोजगार निर्माण होऊ शकतो. मात्र, या क्षेत्रांकडे दुर्लक्ष करून पर्यावरणावर परिणाम करणारे प्रकल्प आणले जात असल्याचा आरोप गुजर यांनी केला.

‘८ ते १० हजार रोजगारांच्या आश्वासनावर प्रश्नचिन्ह’

प्रस्तावित प्रकल्पातून आठ ते दहा हजार रोजगार निर्माण होतील, असे आश्वासन दिले जात असल्याची माहिती समोर येत असली तरी या रोजगारांमध्ये स्थानिक तरुणांचा प्रत्यक्ष सहभाग किती असेल, याबाबत गुजर यांनी प्रश्न उपस्थित केला आहे.

अणुऊर्जा प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेले विशेष तांत्रिक आणि वैज्ञानिक ज्ञान अनेक स्थानिक तरुणांकडे नसल्याने उच्च तांत्रिक पदांवर बाहेरील व्यक्तींना प्राधान्य मिळण्याची शक्यता असल्याचा दावा त्यांनी केला. परिणामी स्थानिक युवकांना सुरक्षा रक्षक, शिपाई किंवा इतर मर्यादित स्वरूपाच्या कामांवर समाधान मानावे लागेल, असेही गुजर यांनी म्हटले आहे.

पर्यावरण तज्ज्ञ आणि नागरिकांची एकफळी उभारणार

या प्रकल्पासंदर्भातील माहिती पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांना देण्यात आल्याचे ऋषिकेश गुजर यांनी सांगितले. पुढील काळात पर्यावरण तज्ज्ञांशी चर्चा करून प्रकल्पाचे संभाव्य पर्यावरणीय, सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम अभ्यासले जातील.

त्यानंतर दापोलीतील विविध क्षेत्रांतील नागरिक, पर्यावरणप्रेमी, मच्छीमार, पर्यटन व्यवसायिक आणि स्थानिक भूमीपुत्र यांना एकत्र करून व्यापक जनआंदोलन उभारण्याची भूमिका त्यांनी जाहीर केली आहे.

“दापोलीच्या निसर्गावर, समुद्रावर, मासेमारीवर आणि पर्यटन व्यवसायावर परिणाम करणारा कोणताही प्रकल्प स्थानिकांच्या संमतीशिवाय लादला जाणार असेल, तर त्याला सर्वतोपरी विरोध करू,” अशी भूमिका ऋषिकेश गुजर यांनी मांडली आहे.

दरम्यान, प्रस्तावित प्रकल्पाबाबत स्थानिक पातळीवर चर्चा सुरू असून, येत्या काळात या मुद्द्यावरून दापोलीतील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण अधिक तापण्याची शक्यता आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *