खरीप हंगामातील दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर रत्नागिरी जिल्ह्यातील आणखी तीन तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश करण्यात आला आहे. ट्रिगर-२ निकषांनुसार मंडणगड, खेड आणि लांजा या तालुक्यांना दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आले आहे. यापूर्वी रत्नागिरी, राजापूर आणि संगमेश्वर या तीन तालुक्यांचा या यादीत समावेश करण्यात आला होता. त्यामुळे आता जिल्ह्यातील एकूण सहा तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाले आहेत. मात्र, चिपळूण, दापोली आणि गुहागर या तालुक्यांचा या यादीत समावेश न झाल्याने तेथील शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांकडे लक्ष वेधले गेले आहे. या निर्णयामुळे बाधित तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजनांचा लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी शासनाकडून निश्चित निकषांच्या आधारे परिस्थितीचे मूल्यांकन केले जाते. यामध्ये पर्जन्यमानातील तूट, पावसातील खंड, जमिनीतील ओलावा, वनस्पती निर्देशांक, भूजल पातळी आणि पिकांच्या स्थितीसारख्या बाबींचा विचार केला जातो. ट्रिगर-२ प्रक्रियेमध्ये दुष्काळी परिस्थितीचे अधिक सखोल मूल्यांकन केले जाते. त्यानंतर उपलब्ध माहिती आणि निर्धारित निकषांच्या आधारे बाधित भागांबाबत निर्णय घेतला जातो. त्यामुळे मंडणगड, खेड आणि लांजा या तालुक्यांचा नव्याने समावेश होणे हा जिल्ह्यातील शेतीच्या परिस्थितीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे. दुष्काळ जाहीर करण्याच्या निकषांबाबत अधिक माहिती.
जिल्ह्यातील सहा तालुक्यांचा समावेश
नव्या निर्णयानुसार दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची यादी पुढीलप्रमाणे आहे.
रत्नागिरी
राजापूर
संगमेश्वर
मंडणगड
खेड
लांजा
या सहा तालुक्यांतील बाधित शेतकऱ्यांना शासनाच्या नियमानुसार मदत आणि सवलती मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, प्रत्यक्ष लाभासाठी संबंधित शासन निर्णय, पीक नुकसानीची नोंद आणि पात्रतेचे निकष महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
चिपळूण, दापोली आणि गुहागर वगळले
जिल्ह्यातील चिपळूण, दापोली आणि गुहागर या तालुक्यांना मात्र दुष्काळग्रस्त यादीत स्थान मिळालेले नाही. त्यामुळे या तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना दुष्काळी परिस्थितीच्या मूल्यांकनाबाबत आणि संभाव्य मदतीबाबत पुढील निर्णयाची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश होणे किंवा न होणे हे निर्धारित निकष आणि अधिकृत मूल्यांकनावर अवलंबून असते. त्यामुळे वगळलेल्या तालुक्यांतील परिस्थितीबाबत अंतिम निष्कर्ष काढण्यासाठी अधिकृत आदेश आणि संबंधित अहवाल तपासणे आवश्यक आहे.
पीक नुकसानीचे पंचनामे तातडीने पूर्ण करण्याचे निर्देश
दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आलेल्या तालुक्यांमध्ये पीक नुकसानीचे पंचनामे तातडीने पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. महसूल आणि कृषी विभागाच्या माध्यमातून बाधित क्षेत्रांची पाहणी करून नुकसानीची नोंद घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. या प्रक्रियेत पिकांचे प्रत्यक्ष नुकसान, बाधित क्षेत्र आणि शेतकऱ्यांची पात्रता यांची माहिती संकलित केली जाणार आहे.
पंचनाम्यांचा अहवाल हा पुढील मदत प्रक्रियेसाठी महत्त्वाचा आधार ठरतो. त्यामुळे संबंधित यंत्रणांनी ही प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करून अहवाल शासनाकडे सादर करणे अपेक्षित आहे.
आर्थिक मदतीच्या शासन निर्णयाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
दुष्काळग्रस्त घोषित झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना नेमकी किती आर्थिक मदत मिळणार, मदतीचे निकष काय असणार आणि वितरण कधी सुरू होणार, याबाबत स्वतंत्र शासन निर्णय जाहीर होणे अपेक्षित आहे. त्यामुळे सध्या शेतकऱ्यांचे लक्ष या निर्णयाकडे लागले आहे.
पीक नुकसानीमुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी मदतीची रक्कम, पात्रता आणि वितरणाची वेळ यांना विशेष महत्त्व आहे. मात्र, स्वतंत्र शासन निर्णय जाहीर होण्यापूर्वी मदतीची रक्कम किंवा वितरणाची तारीख निश्चित झाल्याचे सांगता येणार नाही.
शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार का?
मंडणगड, खेड आणि लांजा या तीन तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश झाल्याने बाधित शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा निर्माण झाली आहे. आता पंचनामे पूर्ण होणे, नुकसानीची अधिकृत नोंद होणे आणि शासनाकडून आर्थिक मदतीसंदर्भात निर्णय जाहीर होणे या पुढील टप्प्यांना महत्त्व राहणार आहे.
एकूणच, रत्नागिरी जिल्ह्यातील सहा तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाल्याने जिल्ह्यातील शेती आणि शेतकऱ्यांच्या आर्थिक परिस्थितीचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. आता शासनाकडून जाहीर होणाऱ्या मदतीच्या निर्णयातून बाधित शेतकऱ्यांना कितपत आधार मिळतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !
कोकणातल्या बातम्या, विश्लेषण आणि महत्वाच्या गोष्टी… #कोकण आणि कोकणातील संस्कृती, सण, उत्सव, परंपरा, लोककला, खाद्यसंस्कृती आणि बरंच काही…
कोकणातील महत्वाच्या घडामोडी, रेल्वे, पर्यटन विषयक अपडेट्स तसेच इतरही अनेक ताज्या घडामोडींची वेगवान माहिती क्षणार्धात वाचकांपर्यत पोहचवीणारा डिजिटल प्लॅटफॉर्म
©️ 2024 Kokan Katta News, Media Network
Rg.No.MH-28-0047569
Ratnagiri, Dapoli
*वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !*
