खेड शहरातील वाढती लोकसंख्या, बोरज धरणातील मर्यादित पाणीसाठा आणि मुख्य जलवाहिनीच्या दुरुस्तीचा प्रश्न यामुळे आगामी उन्हाळ्यात पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता आहे. या पार्श्वभूमीवर खेड नगरपरिषदेच्या पाणीपुरवठा विभागाने आतापासूनच उपाययोजनांचे नियोजन सुरू केले आहे. टँकरद्वारे पाणीपुरवठा, सार्वजनिक विहिरी आणि बोअरवेलची दुरुस्ती, जलवाहिन्यांमधील गळती रोखणे तसेच पर्यायी जलस्रोतांचा वापर अशा उपाययोजनांवर भर देण्यात येणार आहे. या प्रश्नावर चर्चा करून तातडीचे निर्णय घेण्यासाठी पाणीपुरवठा व जलनिस्सारण समितीचे सभापती तथा उपनगराध्यक्ष सतीश गणपत चिकणे यांनी नगरपरिषदेच्या सभागृहात तातडीची बैठक आयोजित केली होती. त्यामुळे आगामी उन्हाळ्यात शहराचा पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी प्रशासनाला विशेष नियोजन करावे लागणार आहे.
बोरज धरणातील पाणीसाठा मर्यादित; जलवाहिनी दुरुस्तीचे आव्हान
खेड शहराला भरणा जॅकवेल आणि बोरज धरण या दोन प्रमुख स्रोतांमधून पाणीपुरवठा केला जातो. नातूनगर, शिरवली, खोपी आणि शिरगाव (पिंपळवाडी) येथील धरणांमधील पाणी जगबुडी नदीतील भरणा जॅकवेलपर्यंत आणले जाते. त्यानंतर पंपांच्या साहाय्याने हे पाणी शहरात वितरित केले जाते.
नातूनगरचा जलस्रोत सध्या कार्यरत असला, तरी बोरज धरणातील पाणीसाठा मर्यादित असल्याने जानेवारीअखेर या स्रोतावरील पाणीपुरवठा बंद होण्याची परिस्थिती निर्माण होते. त्यातच बोरज धरणाची मुख्य जलवाहिनी जगबुडी नदीपात्रात नादुरुस्त झाली आहे. त्यामुळे या जलवाहिनीची दुरुस्ती करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
नगरपरिषदेच्या पाणीपुरवठा विभागाकडून या दुरुस्तीचे नियोजन सुरू असून, मार्च ते एप्रिलदरम्यान शहराचा पाणीपुरवठा सुरळीत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. मात्र, दुरुस्तीची कामे वेळेत पूर्ण होणे आणि पर्यायी स्रोतांचा योग्य वापर करणे यावर उन्हाळ्यातील पाणीपुरवठ्याची स्थिती अवलंबून राहणार आहे.
अमृत २.० योजनेतून सहा दशलक्ष लिटर पाणीसाठ्याचे नियोजन
शहराची वाढती पाण्याची गरज लक्षात घेऊन अमृत २.० योजनेअंतर्गतही उपाययोजना प्रस्तावित आहेत. या योजनेंतर्गत सहा दशलक्ष लिटर पाणीसाठा आरक्षित असून, नातूनगर येथून जलशुद्धीकरण केंद्रापर्यंत गुरुत्ववाहिनीच्या माध्यमातून पाणी आणण्याचे नियोजन आहे.
या कामासाठी फेब्रुवारी ते मार्चदरम्यानची कालमर्यादा नमूद करण्यात आली आहे. ही व्यवस्था कार्यान्वित झाल्यास शहराच्या पाणीपुरवठा व्यवस्थेला बळकटी मिळण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे योजनेतील कामे निर्धारित वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
सध्या दोन टँकर कार्यरत; आणखी टँकर घेण्याची तयारी
संभाव्य पाणीटंचाईच्या काळात नागरिकांना पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी नगरपरिषदेचा एक आणि भाडेतत्त्वावरील एक असे दोन टँकर सध्या कार्यरत आहेत. गरज भासल्यास आणखी चार ते पाच टँकर भाडेतत्त्वावर घेण्याचे नियोजन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे.
याशिवाय शहरातील नादुरुस्त बोअरवेलची दुरुस्ती, वितरण वाहिन्यांमधील गळती काढणे, सार्वजनिक विहिरींची साफसफाई आणि पाणी उपसण्यासाठी विद्युत पंप बसविणे अशा कामांवर भर दिला जाणार आहे.
नगरपरिषदेच्या माहितीनुसार, शहरात एकूण १६ सार्वजनिक बोअरवेल आहेत. त्यापैकी बहुतांश ठिकाणी मुबलक पाणी उपलब्ध असल्याची नोंद आहे. मात्र, काही ठिकाणी पाण्याची उपलब्धता कमी असल्याने संबंधित जलस्रोतांची पाहणी करून आवश्यक दुरुस्ती करावी लागणार आहे. जलशुद्धीकरण केंद्रातील पंप आणि इतर साहित्याची देखभालही केली जाणार आहे.
शहरातील अनेक भागांत कमी दाबाने पाणीपुरवठा
खेड शहरातील काही भागांमध्ये लोकसंख्यावाढीमुळे कमी दाबाने पाणीपुरवठा होत असल्याचे नगरपरिषदेच्या आराखड्यात नमूद करण्यात आले आहे. यामध्ये गुलमोहर पार्क, महाड नाका, डाक बंगला, क्षेत्रपाल नगर, समर्थ नगरचा काही भाग, कुंभार आळी, साठी मोहल्ला, तांबे मोहल्ला, साळीवाडा, कासार आळी, महाडीक मोहल्ला, डेंनकर मोहल्ला, कौचाली मोहल्ला आणि खोंडा रोड परिसराचा समावेश आहे.
या भागांमध्ये पाणीपुरवठ्याचा दाब सुधारण्यासाठी वितरण व्यवस्थेतील त्रुटी दूर करणे आवश्यक ठरणार आहे. वाढत्या लोकसंख्येनुसार पाणीपुरवठ्याचे नियोजन न झाल्यास नागरिकांच्या अडचणी वाढू शकतात.
दुसरीकडे, खेड बाजारपेठ, वाणी पेठ, कातळ आळी, हनुमान पेठ, सोनार आळी, ब्राह्मण आळी, पोत्रिक मोहल्ला, समर्थ नगर, संत रोहिदास नगर, सम्राट अशोक नगर, शिवाई नगर, गणेश नगर, जड्याळवाडी, मैत्री नगर, पदुमलेवाडी आणि भुवडवाडी या भागांमध्ये तुलनेने मुबलक पाणीपुरवठा होत असल्याची नोंद नगरपरिषदेने केली आहे.
लोकसंख्या २० हजारांच्या पुढे; दररोज ३० लाख लिटर पाण्याची गरज
सन २०११ च्या जनगणनेनुसार खेड शहराची लोकसंख्या १६ हजार ८९२ होती. नगरपरिषदेच्या सन २०२६ च्या अंदाजानुसार ही लोकसंख्या २० हजार १९५ झाली आहे. वाढत्या लोकसंख्येमुळे शहराच्या पाण्याच्या मागणीतही वाढ होत आहे.
शहरासाठी दररोज सुमारे ३० लाख लिटर पाणीपुरवठा करण्याचे नियोजन आहे. पाणी साठवण्यासाठी शहरात तीन उंचावरील पाण्याच्या टाक्या आणि सात जमिनीवरील साठवण टाक्या आहेत. या टाक्यांची क्षमता, पंपिंग यंत्रणेची कार्यक्षमता आणि वितरण वाहिन्यांची स्थिती यांचा पाणीपुरवठ्याच्या नियोजनात महत्त्वाचा वाटा आहे.
उपलब्ध पाण्याचा योग्य वापर करताना गळती रोखणे आणि कमी दाबाच्या भागांतील वितरण व्यवस्था सुधारणे ही प्रशासनासमोरील प्रमुख आव्हाने आहेत.
विहिरींची पाहणी, गळती रोखणे आणि जनजागृतीवर भर
संभाव्य पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी शहरातील सार्वजनिक तसेच खासगी विहिरींची पाहणी, साफसफाई आणि आवश्यक दुरुस्ती करण्याचे नियोजन आहे. गुजर आळी आणि कासार आळी परिसरातील विहिरींची पाहणी करण्यात येणार असून, विविध जलस्रोतांतील पाण्याची तपासणीही केली जाणार आहे.
याशिवाय नारंगी नदीवर बंधारा बांधण्याचे नियोजन, इमारतींच्या पाण्याच्या टाक्यांमधील गळती रोखण्यासाठी नोटिसा देणे आणि नागरिकांमध्ये पाणीबचतीबाबत जनजागृती करणे, अशा उपाययोजनांचे प्रस्ताव आहेत.
पाणीपुरवठा व जलनिस्सारण समितीचे सभापती तथा उपनगराध्यक्ष सतीश गणपत चिकणे यांनी आयोजित केलेल्या बैठकीत सध्याच्या पाणीटंचाई परिस्थितीचा आढावा, टँकरद्वारे पाणीपुरवठा, विहिरींचे अधिग्रहण आणि प्रभागनिहाय पाणीसमस्यांवर चर्चा करण्याचे नियोजन आहे. त्यानुसार तातडीच्या उपाययोजना निश्चित करणे अपेक्षित आहे.
उन्हाळ्यापूर्वी कामे पूर्ण करण्याचे आव्हान
खेड शहरातील पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी बोरज धरणाच्या मुख्य जलवाहिनीची दुरुस्ती, अमृत २.० योजनेतील कामे आणि पर्यायी जलस्रोतांचा विकास या बाबी निर्णायक ठरणार आहेत. त्याचबरोबर टँकरची उपलब्धता, सार्वजनिक विहिरी आणि बोअरवेलची दुरुस्ती तसेच वितरण वाहिन्यांमधील गळती रोखण्याची कामे वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
आगामी उन्हाळ्यात नागरिकांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू नये, यासाठी नगरपरिषद प्रशासनाने नियोजित उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. आता या उपाययोजनांना प्रत्यक्षात किती वेग मिळतो आणि शहरातील कमी दाबाच्या भागांना कितपत दिलासा मिळतो, याकडे खेडकरांचे लक्ष लागले आहे.
वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !
कोकणातल्या बातम्या, विश्लेषण आणि महत्वाच्या गोष्टी… #कोकण आणि कोकणातील संस्कृती, सण, उत्सव, परंपरा, लोककला, खाद्यसंस्कृती आणि बरंच काही…
कोकणातील महत्वाच्या घडामोडी, रेल्वे, पर्यटन विषयक अपडेट्स तसेच इतरही अनेक ताज्या घडामोडींची वेगवान माहिती क्षणार्धात वाचकांपर्यत पोहचवीणारा डिजिटल प्लॅटफॉर्म
©️ 2024 Kokan Katta News, Media Network
Rg.No.MH-28-0047569
Ratnagiri, Dapoli
*वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !*
