प्रतिनिधी : सागर गोवळे
पावसाचे वाहून जाणारे पाणी अडवून ते जमिनीत जिरविणे आणि भविष्यातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी दापोली तालुक्यातील हर्णै ग्रामपंचायतीने पुढाकार घेतला आहे. ‘गावात बांधूया बंधारे’ उपक्रम २०२६ अंतर्गत हर्णै ग्रामपंचायतीच्या पुढाकाराने पाळंदे येथील ओढ्यावर लोकसहभागातून तीन बंधाऱ्यांची उभारणी करण्यात आली. ग्रामस्थ, प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि स्थानिक व्यावसायिकांनी एकत्र येत श्रमदानातून हा उपक्रम यशस्वी केला. पाणीटंचाईच्या समस्येवर मात करण्यासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज अधोरेखित करणारा हा उपक्रम परिसरात लक्षवेधी ठरत आहे.
उन्हाळ्यातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी प्रयत्न
पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहून जाते. हे पाणी अडवून जमिनीत मुरविल्यास भूजलपातळी वाढण्यास मदत होते. याच उद्देशाने पाळंदे येथील ओढ्यावर तीन बंधारे उभारण्यात आले. या बंधाऱ्यांमुळे परिसरातील पाणी जमिनीत मुरण्यास मदत होऊन विहिरी आणि कूपनलिकांच्या पाणीपातळीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
पावसाचे पाणी केवळ वाहून जाऊ न देता त्याचा स्थानिक पातळीवर साठा वाढविणे, उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन करणे आणि उन्हाळ्यात निर्माण होणाऱ्या पाणीटंचाईची तीव्रता कमी करणे, हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश आहे. भविष्यातील पाणीसमस्यांचा विचार करून ग्रामपंचायतीने केलेला हा प्रयत्न जलसंधारणाच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.
प्रशासन आणि ग्रामस्थांचा एकत्रित पुढाकार
जलसंधारणाचे काम केवळ शासकीय यंत्रणेपुरते मर्यादित न ठेवता त्यात गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग मिळविण्यात आला. बंधाऱ्यांच्या उभारणीसाठी प्रशासनातील अधिकारी, ग्रामपंचायत कर्मचारी आणि स्थानिक नागरिकांनी एकत्र येऊन श्रमदान केले.
या उपक्रमात जिल्हा परिषद सदस्य, विस्तार अधिकारी तथा प्रशासक, कृषी अधिकारी, ग्रामविकास अधिकारी आणि ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांचे सहकार्य लाभले. सामाजिक संस्थांमध्ये SEVA Charitable Trust, Harnai आणि JNK Marine Aqua Life यांनीही मोलाचे योगदान दिले.
माजी ग्रामपंचायत सदस्यांसह स्थानिक ग्रामस्थांनी श्रमदानात सहभाग घेतल्याने या कामाला लोकसहभागाचे स्वरूप प्राप्त झाले. गावाच्या पाण्याचा प्रश्न सोडविण्यासाठी सर्वांनी एकत्र येत केलेल्या प्रयत्नांतून सामूहिक जबाबदारीचे महत्त्व अधोरेखित झाले.
‘पाणी आडवा, पाणी जिरवा’ प्रत्यक्ष कृतीत
जलसंधारणाबाबत केवळ जनजागृती न करता प्रत्यक्ष कृतीतून पाणी अडविण्याचा संदेश हर्णै ग्रामपंचायतीने दिला आहे. पावसाळ्यातील पाण्याचा योग्य वापर, जलस्रोतांचे संवर्धन आणि भूजलपातळी टिकविण्यासाठी गावागावांत अशा उपक्रमांची आवश्यकता आहे.
तीन बंधाऱ्यांच्या उभारणीमुळे पाळंदे परिसरात पाणी अडविण्यास मदत होणार असून, त्याचा फायदा स्थानिक जलस्रोतांना होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, भूजलपातळीतील प्रत्यक्ष बदल आणि बंधाऱ्यांचा दीर्घकालीन परिणाम पुढील काळातील पाणीपातळीच्या निरीक्षणातून स्पष्ट होईल.
इतर गावांसाठीही प्रेरणादायी उपक्रम
आज अनेक गावांमध्ये उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचा प्रश्न गंभीर बनतो. अशा परिस्थितीत उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन, पावसाच्या पाण्याचे नियोजन आणि लोकसहभागातून जलसंधारणाची कामे करणे आवश्यक ठरत आहे. हर्णै ग्रामपंचायतीने प्रशासन, ग्रामस्थ आणि सामाजिक संस्थांच्या सहकार्याने राबविलेला हा उपक्रम इतर गावांसाठीही प्रेरणादायी ठरू शकतो.
जलसंवर्धन ही केवळ शासनाची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. गावातील पाणी गावातच अडविणे आणि जमिनीत मुरविण्यासाठी सामूहिक प्रयत्न केल्यास भविष्यातील पाणीटंचाईची तीव्रता कमी करण्यास मदत होऊ शकते, हा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला आहे.
लोकसहभाग, श्रमदान आणि नियोजन यांच्या बळावर पाणीटंचाईविरुद्ध लढा उभारता येतो, हे हर्णै-पाळंदे येथील तीन बंधाऱ्यांच्या उपक्रमातून अधोरेखित झाले आहे.
वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !
कोकणातल्या बातम्या, विश्लेषण आणि महत्वाच्या गोष्टी… #कोकण आणि कोकणातील संस्कृती, सण, उत्सव, परंपरा, लोककला, खाद्यसंस्कृती आणि बरंच काही…
कोकणातील महत्वाच्या घडामोडी, रेल्वे, पर्यटन विषयक अपडेट्स तसेच इतरही अनेक ताज्या घडामोडींची वेगवान माहिती क्षणार्धात वाचकांपर्यत पोहचवीणारा डिजिटल प्लॅटफॉर्म
©️ 2024 Kokan Katta News, Media Network
Rg.No.MH-28-0047569
Ratnagiri, Dapoli
*वेगवान बातमी, अचूक आणि थेट भूमिका !*
